Jan Bosboom

Jan BosboomHet oeuvre van Jan Bosboom, die architect was in dienst van de Provincie Groningen, omvat ongeveer 800 tekeningen, schilderijen - de meeste in drukinkt met verschillende verfsoorten - en een aantal aquarellen en goaches, met als belangrijkste onderwerpen: dorpsgezichten in de omgeving, abstracte werken en reisherinneringen. In deze werken valt in de eerste plaats op dat het in de beeldende kunst meest gebruikelijke schildrij, in olieverf op doek, vrijwel geheel ontbreekt. Alleen in 1965 zette Jan Bosboom een tiental decoratieve patronen, die eruit zien als stofontwerpen, op fijn linnen, maar doorvoor gebruikte hij drukinkt in plaats van olieverf. Ook grafiek komt bij hem, met uitzondering van een enkel werk in de opleidingstijd, niet voor. Naar alle waarschijnlijkheid gaf 'het gedoe' met het spannen van linnen op spieramen en de vereiste zorgvuldige manier van werken bij de grafische kunst voor hem te veel beslommeringen. Jan legde graag direct en snel zijn impressie en expressie vast. Papier was daarvoor het voor de hand liggende medium. In de eerste plaats tekende hij op papier met pen en oostindische inkt, nu en dan ook met penseel. Toen de zogenaamde flowmaster en de viltstift in omloop kwamen, tekenmiddelen die bijzonder gschikt zijn voor vlot schets- en tekenwerk, was Bosboom een van de eersten die daarmee ging werken. Bosboom werkte dan wel niet met olieverf op doek, hij schilderde er wel mee op papier.

Jan BosboomVrijwel altijd combineerde hij de olieverf met andere verfsoorten, plakkaatverf en snel drogende acrylverf, en vooral met zijn meest gelieve 'verven', drukinkten. Hij experimenteerde graag met drukrollen en stempelvormen, maar verwerkte de drukinkt, als was het verf, ook met penseel en paletmes. De provincie Groningen en de omgeving van de provincie vormden voor Jan Bosboom een rijke bron van motieven voor tekeningen.

Als architect spraken hem in het bijzonder de dorpen aan, en zijn levendig en vlot getekende dorpsdgezichten verloochenen niet dat de kunstenaar wist hoe gebouwen in elkaar zitten. Hij maakte dit werk met tussenpozen gedurenden zijn hele artistieke leven, deels ook voor publikaties van de Provincie Groningen.
In de loop van de jaren werd de weergave wat vrijer, de veranderingen in het tekenhandschrift bleven evenwel betrekkelijk gering. Uit Bosbooms schetsen en tekeningen spreekt vooral de sfeer van de getekende plek. Als het niet om documentair werk ging, wijzigde Jan Bosboom terwille van de 'genius loci' zo nodig de topografische werkelijkheid, en details liet hij achterwege. In de jaren zestig tekende Bosboom niet alleen zwart op wit, maar spaarde nu en dan voorstellingen uit in wit tegen een donker vlak van oostindische inkt of blauwe drukinkt. De vele tekeningen, en ook werken in kleur, van Schiermonnikoog en Texel nemen in dit gedeelte van het oeuvre een aparte plaats in. Bijna elk jaar ging Jan Bosboom met vakantie naar 'Schier'. Vaak was dat in de winter, en evenzovele keren kwam hij terug met tekeningen en schetsen van het kleinschalige en besloten oude dorp en van de ruimte en eenzaamheid van de duinen. Zijn schilderijeen van het dorp zijn meestal in dikke verflagen opgezet, waarbij de kleurenexpressie in blauw, wit en zwart opvalt. Bosbooms laatste vakantietekeningen zijn van Texel.
In abstracte afbeeldingen bracht Bosboom zijn persoonlijke beleving van wat hij zag, de gevoelens die dit bij hem opriep, tot uitdrukking - de expressie. Meestal waren stads- en dorpsgezichten en landaschappen het uitgangspunt, een enkele keer met figuren. (Bijeengelezen in: Piet Spijk:" Jan Bosboom en Ali Bosboom - van Leeuwen" (zie elders op deze site onder Publicaties)